και λίγη ποίησις κ.ά.

Παρά το πλούσιο ιστορικό υλικό δημοσιεύεται στο ίδιο τεύχος (100ο) του σαμιώτικου περιοδικού Απόπλους κι αρκετή ποίηση:

σ. 421: ποίηση Πάνου Κυπαρίσση: «ΑΜΦΙΣΗΜΙΑ / Φοράει πράσινα ο γκρεμός/ και κάποτε μες στ' άνθη // Περιμένει»

σ. 422: ποίηση Γιώργου Γώτη, καβαφικής πνοής, επιλεγομένη «Καλόν εντάφιον...»! «Καλόν εντάφιον η βασιλείη εστί / είπεν η Θεοδώρα απευθυνομένη / στον αυτοκράτορα Ιουστυινιανό / [...] όταν / δειλιάζοντας για να σωθούν [...]».

σ. 508: ποίηση Έλενας Χουσνή, «ΦΟΡΕΙΣ»! «Φορείς ένα σκισμένο νυφικό / σε συνοδεύουνε οι τοπικοί φορείς / Κανείς δεν σού αγγίζει τα μαλλιά / μόνο στο πλάι σου βαδίζει ένα κανίς / Μιλιά δεν βγάζουν ώρα τώρα οι φορείς / [...] / Με νυφικό στο τέλος της πομπής».

σ. 510: γράφει ο Ανδρέας Καπετάνιος, «ΙΧΝΗ»: «Δυόμισι πλάκες του πεζοδρομίου / δρασκέλισα / να μην πατήσω τον έρωτα / που χάραξες στο τσιμέντο // κάποτε».

σ. 563: ποίηση Τζόυ Γαλανός, «ΔΕΝΤΡΑ»! «Δεντρα βάει άλλο, δεντρά βηξε ποτέ, εμείς τα καταφέραμε, ό,τι καταφέραμε. / Δεντρα υμάτισες εσύ την ψυχή μου, μόνο την πληγή μου έξυσες. / Δεντρά πηκα να σού φανερώσω το είναι μου, δεντρά πηκες και εσύ να μη δείς, να δείς ό,τι σού αρέσει, να διαλέξεις και εγώ να στο φωτίσω. / Δεντρά φηκες με τη σάρκα μου, μόνο τη ζωή μου στο πιάτο σού πρόσφερα. / Δεντρα ύλισα μόνο μια φορά τον πόνο, μα πώς να καταλάβει. / [...] / Δέντρα δεν είμαστε να ριζώνουμε στο χώμα, μα στις καρδιές των ανθρώπων βρίσκουμε εύφορο έδαφος, λίπασμα και ζεστασιά.».

*

Ενώ, σσ. 472-488: Werner Transier, «Η Σάμος με τα μάτια ενός ξένου», ένθα (σσ. 474-477) και μπόλικες σημειώσεις έτους 1973, πρώτο ταξίδι του ερευνητή των ελληνιστικών και ρωμαϊκών επιγραφών της νήσου, με πολλές φρέσκιες εντυπώσεις από τα αξιοθέατα μνημεία του νησιού:

σ. 474: «Τη δεύτερη μέρα της παραμονής μας στη Σάμο, η πρώτη μας εκδρομή μάς οδήγησε στην Άμπελο, το βουνό πάνω από το Πυθαγόρειο. Εκεί επισκεφθήκαμε το μοναστήρι της Παναγίας Σπηλιανής. Μπήκαμε προσεκτικά στη σπηλιά στο υγρό έδαφος. Ακόμη και η πρώτη ματιά έδειξε ότι βλέπαμε έναν αρχαίο χώρο λατρείας. Μέσα και κοντά στο μικρό παρεκκλήσι του σπηλαίου χρησιμοποιήθηκαν αρχαίες πέτρες και κολόνες. Η πηγή, από την οποία αναβλύζει φρέσκο και καθαρό νερό, περιβάλλεται επίσης από αρχαίες πέτρες». Και: «Η περιήγηση ολοκληρώθηκε στην Ακρόπολη με τα ερείπια του παλατιού του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας, το οποίο κατοικήθηκε επίσης από Ρωμαίους αυτοκράτορες κατά τις επισκέψεις τους στο νησί τον 1ο και 2ο αι. μ.Χ. Πάνω από το ανάκτορο τής ρωμαϊκής εποχής διακρίνονταν τα θεμέλια της πρωτοβυζαντινής βασιλικής, πιθανότατα της εκκλησίας των πρώτων επισκόπων του νησιού. Επισκεφθήκαμε την εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, χτισμένη σε ανάμνηση της νίκης των Σαμιωτών επί των Τούρκων το 1824, και το κάστρο του Λογοθέτη Λυκούργου».

σ. 475: «Συνεχίσαμε στους πρόποδες των αμπελώνων προς το Καρλόβασι, διασχίσαμε το αραιοκατοικημένο δασικό τοπίο προς τον Πύργο και στη συνέχεια φτάσαμε στο μοναστήρι της Μεγάλης Παναγιάς [...]. Εντυπωσιάστηκα από τις εικόνες και τις τοιχογραφίες του ναού, ιδιαίτερα από την απεικόνιση της σταύρωσης του Αγίου Πέτρου στο νάρθηκα [...]».

σσ. 476-477: «Τέλος επισκεφθήκαμε το Ηραίον. Ο μοναδικός κίονας του ναού, η Κολόνα, είναι ορατός από μακρυά. Εκείνη την εποχή, η είσοδος στο Ηραίο ήταν στα δυτικά κοντά στα θεμέλια του μεγάλου ναού της Ήρας από την εποχή του Πολυκράτη. Τα άλλα ερείπια καθιστούν σαφές ότι το Ηραίο ανήκε όχι μόνο στην Ήρα, αλλά και ότι εκεί λατρεύονταν και άλλοι θεοί και θεές. Το Ηραίο δεν ήταν μόνο θρησκευτικό, αλλά και ένα οικονομικό κέντρο του νησιού. Οι πρώτοι χριστιανοί έχτισαν μια εκκλησία από τις πέτρες του ιερού για να αφαιρέσουν τη δύναμη της Ήρας και των άλλων θεοτήτων τού ιερού».

Ενώ κατά την περιπετειώδη αναχώρηση με πλοίο, λόγω σφοδρής κακοκαιρίας από το νησί, στο φθινοπωρινό ταξίδι έτους 1977, καταγράφει: «Η ηρεμία στο θυελλώδες ταξίδι διακόπηκε μόνο όταν περάσαμε από μακριά το νησί της Τήνου με το μοναστήρι της Παναγίας. Πολλοί συνέρρευσαν στο κατάστρωμα στο ύπαιθρο για να χαιρετήσουν τη Θεοτόκο» (σ. 481).

Τέλος, συγκρατώ στην σ. 548: τη σημείωση νο.5 στο άρθρο του Μάριου Βακίρη με τίτλο «Φιλοσοφικές αντιλήψεις στο έργο του Ηροδότου», αναφορικά με το γνωστό περιστατικό του Σόλωνα με τον Κροίσο: «Το περιστατικό που περιγράφει ο Ηρόδοτος δεν είναι πραγματικό. Στην πραγματικότητα ο Σόλων ταξίδεψε πέρα από την πατρίδα του και επέστρεψε στην Αθήνα πολύ πριν από την άνοδο του Κροίσου στην Λυδία», και παραπέμπει στο βιβλίο του James Romm, Ηρόδοτος. Η ζωή και το έργο του (έκδ. Τυπωθήτω 2004, σ. 101).

Επισημάνσεις φυλλομετρώντας το επετειακόν καίτοι θερινό αυτό προ διετίας τεύχος 100 του νησιωτικού Απόπλου! Τόμος 100ος! συλλεκτικός! πολύτιμος! ένα παραθύρι στο Αιγαίο με το εξώφυλλο ολόγιομο πυκνά πυκνά με ξηραμένα τ' άνθη in situ αγριοράδικα του είδους taraxacum officinalis!