μια υπαρξιακή ματιά

Οι λέξεις είναι πράξεις.
{Φιλοσοφικές έρευνες, παρ. 546}
Γύρω στα 1945 *

[…] Η χριστιανική αγάπη δεν ενώνει την ανθρωπότητα αθροιστικά, αλλά μέσα από τη δημιουργία μιας κοινότητας, η οποία αντιστέκεται στη λογική του κόσμου και της φίλαυτης ιδιοτέλειας, γίνεται έτσι η αυθεντική εκκλησιαστική ανθρωπότητα και κατ’ ελπίδα θείας οικονομίας σώζει εντέλει ως «μικρά ζύμη» τη σύνολη ανθρωπότητα. [...]

[…] Η Σάντρα απλώς δεν θέλει η ευτυχία της να είναι βασισμένη πάνω στη δυστυχία ενός άλλου ανθρώπου. Τελικά προτιμά να χάσει αυτή τη δουλειά της εντελώς. Φεύγει, όμως, ευτυχισμένη γιατί έδωσε έναν αγώνα και γιατί έλαβε την υποστήριξη των μισών συναδέλφων της, οι οποίοι έβαλαν την αγάπη πάνω από τη φιλαυτία, πράγμα που ήταν πάρα πολύ δύσκολο και μάλλον ενάντια στις πιθανότητες.

Η ταινία δείχνει πώς θα ήταν ένα χριστιανικό «happy ending». Η ηρωΐδα έχει ηττηθεί μέσα στην ιστορία, έχει χάσει την παρτίδα του παιχνιδιού. Όμως ο αγώνας την έχει αλλάξει. Από εκεί που ήταν μία αδύναμη γυναίκα με ψυχολογικά προβλήματα έχει αποκτήσει ψυχικό σθένος. Είναι ηττημένη αλλά όχι απελπισμένη. Λέει ότι είναι ευτυχισμένη […].

[…] οι αδελφοί Νταρντέν εκφεύγουν από ένα κοσμικό αριστερό όραμα εγκαινιασμένης εσχατολογίας και διανοίγονται περισσότερο προς μια χριστιανική εσχατολογική διαλεκτική μεταξύ ήττας στον κόσμο και νίκης στην αγάπη. […] Κατά έναν χριστιανικό τρόπο η αξία του προσώπου τίθεται πάνω από αυτήν της προόδου μέσω ανηλεούς απρόσωπου ανταγωνισμού. Οι αδελφοί Νταρντέν καταθέτουν έτσι μια υπαρξιακή ματιά στα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα της σύγχρονης Ευρώπης.

Η μεγαλύτερη ευτυχία του ανθρώπου είναι η αγάπη.
Λέμε για το σχιζοφρενή: δεν αγαπάει,
δε μπορεί ν’ αγαπήσει, δε θέλει ν’ αγαπήσει·
και πού είναι η διαφορά;
1948 **

Διονύσιος Σκλήρης, «Ο υπαρξιακός κοινωνικός χριστιανισμός των αδελφών Νταρντέν», εν Ανθίβολα (τεύχος 6, Δεκέμβριος 2024, σσ. 225, 226, 227).

-----
* Το πρώτο motto εκ του Ludwig Wittgenstein, Πολιτισμός & Αξίες (μτφρ. Μ. Δραγώνα-Μονάχου – Κ. Κωβαίος, έκδ. Καρδαμίτσα, Αθήνα 1986, 2000β, σ. 76). Το δεύτερο motto επίσης του ιδίου (ό.π., σ. 116). Συνομιλεί εγκάρδια μετά τούτου εδωδά.