επαναστατικό υλικό

Ο Ρήγας με τη Χάρτα εφάρμοσε πριν διακόσια χρόνια μια μοντέρνα (με τα σημερινά δεδομένα) 'επικοινωνιακή πολιτική'. Χρησιμοποίησε γι' αυτό, έναν χάρτη για τη μεταφορά μεγάλου πλήθους πληροφοριών με πολλαπλά 'μέσα' (εκτός από τα κλασικά γεωγραφικά) όπως θεματικούς κώδικες, σύμβολα, κείμενα, εικόνες, γραφήματα, μηνύματα και παραστάσεις. Και όλο αυτό το πλήθος των πληροφοριών, σε συμπύκνωση και περιληπτική οπτικοποιημένη μορφή, προκειμένου να επιτύχει την αμεσότητα και ταχύτητα μετάδοσης και διάδοσης όσων ήθελε να πεί.

Το επικοινωνιακό αυτό πολυμέσο, που είναι η Χάρτα, δίκαια ο Αυστριακός ανακριτής χαρακτήρισε με συστηματική επιμονή στο ανακριτικό υλικό του, ως επαναστατικό.

Η Χάρτα, μαζί με τον Πίνακα του Αναξίμανδρου και την Γεωγραφία του Πτολεμαίου είναι οι τρεις μέγιστοι σταθμοί της Ελληνικής Χαρτογραφίας σε διάστημα 25 αιώνων, από τους Ίωνες χαρτογράφους μέχρι τον Ρήγα.

Για πρώτη φορά στην Ιστορία έκαναν έναν Χάρτη, Γεωστρατηγική ο Αναξίμανδρος, Επιστήμη ο Πτολεμαίος, και Επανάσταση ο Ρήγας!

*

Στη Βιέννη αυτήν την εποχή, στα 1797, βρίσκονταν και ο εκ Κοζάνης καταγόμενος, Γεώργιος Σακελλάριος, ο οποίος σπούδαζε ιατρική και ήταν μαθητής του διάσημου καθηγητού, ιατρού Πέτρου Φραγκ, διευθυντή του περίφημου νοσοκομείου της Βιέννης. [...]

Ο Γεώργιος Σακελλάριος (1765-1838) είχε αρχίσει να μεταφράζει από τα γαλλικά το βιβλίο του Βαρθελεμή «Το ταξείδι του Νέου Ανάχαρση στην Ελλάδα» (Voyage de jeune Anacharsis en Gréce), που είχε πρωτοεκδοθεί στο Παρίσι, λιγα χρόνια πρωτύτερα, στα 1788. Έκτοτε, εκδόθηκε πολλές φορές και μάλιστα είχε μεταφραστεί και στις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες.

Ο Βαρθελεμή (J.-J. Barthelemy, 1716-1795) ήταν αρχαιολόγος και λογοτέχνης, ο οποίος έγραψε αυτήν τη μυθιστορηματική περιήγηση στα μέσα του 4ου αιώνος π.Χ. στην Ελλάδα, γραμμένη με επιστημονική ακρίβεια, με πολλές παραπομπές και κείμενα από τους αρχαίους συγγραφείς. Ο Βαρθελεμή ζωντάνευε το αρχαίο μεγαλείο της Ελλάδος.

Οι Έλληνες αγάπησαν το βιβλίο και το διάβαζαν στο γαλλικό πρωτότυπο ή σε ιταλικές ή γερμανικές μεταφράσεις. Χαρακτηριστικά, ο Γεώργιος Σακελλάριος γράφει στον πρόλογο του πρώτου τόμου του βιβλίου «Περιήγησις του Νέου Αναχάρσιδος εις την Ελλάδα» (Βιέννη 1797) ότι οι Έλληνες «εδρόσιζον το βιβλίο με δάκρυα, βλέποντες εν αυτώ ζωηροτάτως εκτεθειμένας τας πράξεις και την εικόνα των λαμπρών προγόνων μας. [...]».

Δημήτριος Καραμπερόπουλος, «Μηνύματα του Ρήγα Βελεστινλή μέσα από τη δωδεκάφυλλη Χάρτα του» εν 200 Χρόνια της Χάρτας του Ρήγα 1797-1997. Πρακτικά Επιστ. Ημερίδας. Κοζάνη, 18 Οκτωβρίου 1997 (έκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1998, σσ. 83, 20, 21).