Σχετικά με τα στοιχεία της εσωτερικής αναγνώρισης, από τα τρία βασικά, την ακρίβεια, την γενίκευση και την επικοινωνιακή αποτελεσματικότητα, ένας 'χάρτης Κοινού' δεν μπορεί παρά να εντοπίζει το ενδιαφέρον του στο τρίτο στοιχείο, την 'επικοινωνιακή αποτελεσματικότητα'.
Και εδώ η επίδοση του Ρήγα είναι εντυπωσιακή. Η σχεδιαστική απόδοση ικανοποιεί τους βασικούς κανόνες της οπτικής πρόσληψης (οπτικονοηματική αντίληψη) ακόμα και του απλού χρήστη του χάρτη. Έχει δώσει ιδιαίτερη προσοχή στη διαστασιακή, μορφική και κυρίως χρωματική σχέση του γενικού υπόβαθρου του χάρτη με τα επιμέρους στοιχεία του, όπως είναι τα σύμβολα, τα γράμματα, τα γραφήματα, οι εικόνες, οι επιμέρους πινακίδες και τα διακοσμητικά στοιχεία.
Είναι χαρακτηριστική η οπτική σαφήνεια των γραμμικών στοιχείων του χάρτη, οι χρωματικές συσχετίσεις και ο διαστασιακός διαφορισμός των αλφαριθμητικών στοιχείων, καθώς και η γενικότερη αισθητική και η από απόσταση αναγνώριση επιμέρους στοιχείων των οποίων επιζητείται η ανάγνωση, ιδίως όταν πρόκειται για 'χάρτες ανάρτησης' και 'μαζικής επικοινωνίας', όπως προόριζε ο Ρήγας να είναι η Χάρτα και όπως άλλωστε λειτούργησε στη πραγματικότητα, κατά τη μαρτυρία του Dumon (1867).
*
Και μόνο από την λεπτομερή απεικόνιση των εκατoνεξηνταδύο νομισμάτων, ως θεματικών συμβόλων, θα μπορούσε να δικαιολογηθεί ο ορισμός του ως τυπικού 'θεματικού χάρτη'. Η επιμονή του Ρήγα στο 'νομισματικό θέμα' του χάρτη ίσως να είναι μια από τις αποδείξεις της επικοινωνιακής αποτελεσματικότητας που επεδίωκε να τού δώσει.
Εκτός από την 'κατεστημένη' ερμηνεία της νομισματικής θεματικής της Χάρτας, ως στοιχείου τόνωσης της εθνικής περηφάνιας για το ένδοξο παρελθόν, ίσως να υπάρχει και μία 'αιρετική', γνωρίζοντας την πληθωρικότητα, τον ρεαλισμό, την ευφυΐα και την λαϊκή διορατικότητα του Ρήγα· να προκαλέσει δηλαδή το ενδιαφέρον να σκύψουν στην Χάρτα και εκείνοι από τους Ρωμαίους 'που γούσταραν τα γρόσια'!
*
Λόγω της γνωστής, στη Χαρτογραφία, υπόθεσης 'περί του γεωγραφικού μήκους', τα μήκη στη Χάρτα ακολουθούν τη γαλλική πρακτική της εποχής, που χρησιμοποιούσε ως αρχή των μηκών τα Κανάρια Νησιά, περίπου 15 μοίρες δυτικά του Greenwich. Έτσι τα μήκη της Χάρτας είναι κατά περίπου 15 μοίρες μεγαλύτερα των σημερινών, ενώ τα πλάτη είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με τα σημερινά, όπως άλλωστε θα περίμενε κανείς λόγω του ακριβέστερου προσδιορισμού του πλάτους που ήταν εφικτό ήδη από τους αρχαίους χρόνους.
*
Η κλίμακα της Χάρτας εκτιμάται ότι κυμαίνεται γύρω από το λόγο 1:600.000, όπως προκύπτει και από το γεωγραφικό της πλαίσιο αλλά και από την χρονική κλίμακα που σχεδιάζει ο Ρήγας στο υπόμνημα· είναι η οριζόντια απόσταση, που αντιστοιχεί σε 24 ώρες πεζοπορίας και ισοδυναμεί εντυπωσιακά με το αποδεκτό και σήμερα μέτρο, όπου τα περίπου «τέσσερα χιλιόμετρα διανύονται σε μια ώρα κανονικής πεζοπορίας».
Δημήτριος Καραμπερόπουλος, «Μηνύματα του Ρήγα Βελεστινλή μέσα από τη δωδεκάφυλλη Χάρτα του» εν 200 Χρόνια της Χάρτας του Ρήγα 1797-1997. Πρακτικά Επιστ. Ημερίδας. Κοζάνη, 18 Οκτωβρίου 1997 (έκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1998, σσ. 82-83, 82, 74, 75).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου