δείγμα φουτουριστικής γραφής

[...]

Πήγαινε κάμποσος καιρός, που η κ. Φρεστέλν χρειάστηκε να υποταχθεί στην επιμονή που έβαζε ο Σέργιος λέγοντας μικρή κουζίνα την τραπεζαρία και μεγάλη κουζίνα το συνεχόμενο δωμάτιο όπου κομματιάζονταν οι πουλάδες κι όπου τακτοποιούνταν τα κρύσταλλα πάνω στα πιάτα. Μα, όσο για κείνη την ίδια, πάντα περίμενε παραλογισμούς, γιατί τον θεωρούσε ιδιόρρυθμο, μ' όλο που δεν καταλάβαινε ούτε τα μισά από τ' αστεία του.

[...]

Αυτός ένιωθε να κατακλύζεται από τον εσωτερικό πυρετό ενός γυαλιού λάμπας. Κ' εκείνη τον έβλεπε τότε ν' αγωνίζεται ενάντια στη φλογερή και μαύρη πρόσκληση του καπνού που θα μπορούσε να τον εισπνέει κ' η ίδια. Κοιτάζονταν σιωπηλά, καταπρόσωπα, κ' ύστερα ξέσκιζαν, οδυνηρά, σα νά 'ταν κάτι το οργανικό και το ζωντανό αυτό το χαμόγελο με τις δύο όψεις, που το παραμόρφωνε μια ικεσία συγγνώμης.

[...]

Ο διάδρομος του βαγονιού σάλευε από τα δεξιά προς τ' αριστερά. Φαινόταν ατέλειωτος. Από την άλλη μεριά της λουστραρισμένης σειράς των καλοκλεισμένων θυρών, οι ταξιδιώτες κοιμούνταν. Οι ελαστικές σούστες ξακούφαιναν το βαγόνι. 'Εμοιαζε με πούπουλο θαυμαστά φουσκωμένο.

[...]

Μπόρις Πάστερνακ, Αφήγησις (έκδ. Αλκυών, χ.χ., σσ. 50-51, 54, 102).

ο Πάστερνακ για τον...

Ιγρέκ Τροΐς, τον ήρωα που πουλιέται μ' όλη την ιδιοκτησία του σ' έναν πλειστηριασμό:

"Είχε συλλάβει την ζωντανή ομορφιά σαν την πιθανή μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στην ύπαρξη και στην μη ύπαρξη. Κι αυτή ακριβώς ήταν κ' η πρωτοτυπία του: αυτή τη διαφορά που δε μπορεί να τη συλλάβει περισσότερο από μια στιγμή, εκείνος την είχε κρατήσει και υψώσει στο σταθερό επίπεδο της ποίησης. Μα πού μπόρεσε να δεί αυτές τις εμφανίσεις κι αυτές τις εξαφανίσεις; Νά 'ταν η φωνή της ανθρωπότητας που τού είχε μάθει να γνωρίζει τη γη που εμφανιζόταν κ' εξαφανιζόταν στην παρέλαση των γενεών;"

Ενδιαφέροντα ερωτήματα όπως παραδίδονται από τον Benjamin Gonely, στην "Εισαγωγή" του, στον τόμο: Πάστερνακ, Αφήγησις (έκδ. Αλκυών, χ.χ., σσ. 5-6).

για την αγάπη της μουσικής

"Από την μητέρα του, ο Πάστερνακ κληρονόμησε την αγάπη της μουσικής. Ολόκληρο το ποιητικό έργο του είναι σημαδεμένο από την σφραγίδα των συμφωνιών του Σκριάμπιν. Στο ποίημά του "Παιδικά χρόνια", διαβάζουμε

Μιά μέρα,
ο θόρυβος πίσω από τον τοίχο,
σαν το βουητό των κυμάτων, πεισματώδης.
Ο στρόβιλος των δωματίων καταπέφτει.
κι ο δρόμος μέσα στο φωταέριο ζωντανεύει.
Αντηχεί το κουδούνι,
φωνές πλησιάζουν:
ο Σκριάμπιν.
'Ω, πώς να ξεφύγω,
τα βήματα του ειδώλου μου!"

Benjamin Gonely, "Εισαγωγή", στο: Πάστερνακ, Αφήγησις (έκδ. Αλκυών, χ.χ., σσ. 5-6).

εκμυστήρευση

De profundis

'Ετσι ξεμετρώ τις νύχτες μου που
φεύγουν. Γέρνοντας με λαχτάρα
πάνω στο τηλέφωνο προσδοκώντας
πάντα το χτύπημά του, είτε για θάνατο,
είτε για ζωή∙ μα μήπως και ξεδιαλύνονται
ποτέ αυτά τα δύο;
Ποιός θα μπορούσε να μού πεί
τί 'ναι ζωή και τί θάνατος;
Αν έλειωνα εκστατικός στο
βωμό της όποιας αλήθειας που κάθε φορά
δικαιώνει, μόνο για μένα,
τον πόνο και τη δίψα της καρδιάς
ήταν γιατί πίστευα πως τίποτε
το ανθρώπινο δεν είναι κάτι ξέχωρο,
(από μένα, απ' τον κόσμο, απ' τους άλλους)
και πώς μερικές φορές, τίποτε δεν είναι
πιο αληθινό απ' αυτό που φαντάζει
ψεύτικο, στα μάτια αυτών που έχουν
πια ξεχάσει
να ονειρεύονται.

Χρίστος Γ. Καρανικόλας (1945-), Ρωγμές στον πέτρινο χρόνο (Αθήνα 1996, σ. 41).


-----
Συλλογή ειλημμένη από τα ερμάρια του ιδρύματος.

για τους πνευματικούς Ιωνες

Οι Αθηναίοι δεν είχον αποκτήσει εις το διάστημα αυτό τόσην δύναμιν, όσην οι Σπαρτιάται, και, εκτός της Αττικής, δεν είχον εις την κυριότητά των ειμή μόνην την νήσον Σαλαμίνα· διότι ναι μεν εγυμνάζοντο και οι Αθηναίοι, καθώς όλοι οι 'Ελληνες, εις σωματικάς και πολεμικάς ασκήσεις, όλοι δε ώφειλον να εκστρατεύωσιν εν καιρώ πολέμου, αλλά δεν είχον, ως οι Σπαρτιάται, μόνον και κύριον σκοπόν όλης της ζωής των τον πόλεμον· ησχολούντο και εις άλλα πράγματα...

...την γεωργίαν, την τέχνην, τα γράμματα, το εμπόριον, την ναυτιλίαν.

Με την ιδιαίτερη ματιά του Κ. Παπαρρηγόπουλου, Ιστορία του Ελληνικού 'Εθνους [στην πρώτη μορφή του 1853], Α' μέρος και δη από το κεφάλαιο Ιστορία των Αθηνών (επιμ. Κ.Θ. Δημαράς, έκδ. Ερμής 1970, σ. 57).

οι Πέρσες και οι θεοί τους

131. Ξέρω που οι Πέρσες έχουν τα ακόλουθα έθιμα: Δεν το έχουνε συνήθεια να φτιάχνουν και να στήνουνε αγάλματα και ναούς και βωμούς· αντίθετα όσους κάνουν τέτοια τούς έχουν για μωρούς, κατά την γνώμη μου επειδή δεν πίστεψαν ποτέ τους θεούς με ανθρώπινη μορφή, όπως λ.χ. οι 'Ελληνες. Οι ίδιοι συνηθίζουν να ανεβαίνουν στα ψηλά βουνά και εκεί να προσφέρουν θυσίες στο Δία, αποκαλώντας Δία όλον τον ουράνιο θόλο. Κάνουν ακόμη θυσίες στον ήλιο και στη σελήνη, στη γη και στη φωτιά, στο νερό και στους ανέμους. Σ' αυτούς μονάχα τους θεούς θυσιάζουν από παλιά· αργότερα έμαθαν να θυσιάζουν και στην Ουρανία Αφροδίτη – κι αυτό το πήραν από τους Ασσυρίους και τους 'Αραβες. Οι Ασσύριοι ονομάζουν την Αφροδίτη Μύλιττα, οι Αράβιοι δε Αλιλάτ, οι Πέρσες Μίτρα.

Ηροδότου Ιστορίαι, I 131, (μτφρ. Δ.Ν. Μαρωνίτη, έκδ. Γκοβόστη).

-----
Y.Γ. Μία μόνο πικρή αναφορά: Μ.Β. Σακελλαρίου, Αθηναϊκή Δημοκρατία, σ.530: «Οι Πέρσες (480 π.Χ.) απήγαγαν ως λάφυρο από το μνημείο των τυραννοκτόνων το σύνταγμα των αδριάντων τους, δημιούργημα του Αντήνορα».